بسم اللَّه الرحمن الرحيم « 1 » وله الحمد والكبرياء ، والصلاة والسلام على رسوله خاتم الأنبياء وآله الطيّبين المعصومين . انسان دانا و بشر توانا بايد معناى « دين » را فهميده و به اصول دين علم و قطع برساند . دين عبارت از عقيدهء الهى است كه از آن ناشى مىشود نظام كل براى زندگانى فردى و اجتماعى بشر . بعضى در تعريف دين گويد : كه آن عبارت است : از علاقهء فردى ميان خدا و انسان . و اين تعريف خطاست و با دين مقدس اسلام مطابق نيست ، زيرا اسلام فقط براى تنظيم علاقه ميان خدا و انسان نيست ، بلكه شامل تمامى ارتباطات و علائق فردى و اجتماعى ميان خدا و انسان و ميان انسان و تمامى آنچه در عالم و زندگانى بشرى است . تعريفى كه نقل شد ، با دين مقدس اسلام مطابق نيست ، آن را از اروپا به شرق و عالم اسلام ارمغان فرستاده‌اند و در ميان مسلمان‌ها به ويژه جوان‌ها شهرت داده‌اند تا بتوانند فكر شوم غربى را كه تفكيك ميان دين و ادارهء امور اجتماعى است وارد اذهان نموده و به منظور خودشان رسيده و از اسلام خلاصى يابند . اسلام دينى است كه خداوند آن را به وسيلهء انبيا و در آخر آنها به وسيلهء خاتم انبيا محمد بن عبدالله عربى قرشى هاشمى صلى الله عليه و آله براى تمامى بشر تا روز رستاخيز ( معاد )

--> ( 1 ) . اين بحث مقدمه‌اى است كه آيةاللَّه شهيد سيد محمدعلى قاضى طباطبائى بر رسالهء علامه طباطبائى درباره علم امام نگاشته كه به طور مستقل در سال 1396 ه . ق در تبريز به چاپ رسيده است و ما براى تكميل بحث ، در اين مجموعه نقل كرديم